Głównym celem programu jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej, przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.

W ramach programu realizowanych będzie 15 priorytetów:

  1. Gospodarka wodno-ściekowa;
  2. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi;
  3. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska;
  4. Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska;
  5. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych;
  6. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T;
  7. Transport przyjazny środowisku;
  8. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe;
  9. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna;
  10. Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii;
  11. Kultura i dziedzictwo kulturowe;
  12. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia;
  13. Infrastruktura szkolnictwa wyższego;
  14. Pomoc techniczna - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego;
  15. Pomoc techniczna - Fundusz Spójności.

Jest to największy program w historii Unii Europejskiej. Unijny wkład do tego programu to przeszło 27 mld euro, co stanowi około 42% całości środków polityki spójności. Środki na finansowanie programu, które pochodzą z Funduszu Spójności – FS oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – EFRR zostały podzielone pomiędzy następujące sektory:

  • środowisko – 4,85 mld euro;
  • transport – 19,42 mld euro;
  • energetyka – 1,72 mld euro;
  • kultura – 0,49 mld euro;
  • zdrowie – 0,35 mld euro;
  • szkolnictwo wyższe – 0,50 mld euro.

Pozostała część 0,58 mld euro (187 mln euro – EFRR i 393 mln euro FS) przeznaczona zostanie na wsparcie techniczne dla instytucji zaangażowanych w proces wdrażania funduszy (między innymi na działalność informacyjną i szkoleniową).

Łącznie ze środkami krajowymi na realizację POIiŚ zostanie przeznaczonych 37,6 mld euro.

Instytucją Zarządzającą POIiŚ (IZ) – odpowiedzialną za przygotowanie i realizację programu – jest Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (MRR). IZ przekazała realizację części swoich zadań, w odniesieniu do niektórych osi priorytetowych, Instytucjom Pośredniczącym (IP).

Część zadań związanych z zarządzaniem i realizacją POIiŚ IP delegowały na instytucje, które pełnić będą rolę Instytucji Wdrażających (Instytucji Pośredniczących 2-go stopnia – IP II/IW).

Na podstawie umowy zawartej z Ministrem Gospodarki - Instytucją Pośredniczącą, Instytut Nafty i Gazu otrzymał kompetencje Instytucji Wdrażającej części osi priorytetowej X Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii, a mianowicie działania:

10.1 Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego

oraz

10.2 Budowa systemów dystrybucji gazu ziemnego na terenach niezgazyfikowanych i modernizacja istniejących sieci dystrybucji.

Podział funkcji zarządzania POIiŚ

Zgodnie z projektem ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju część projektów zostanie wyłączona z procedury konkursowej. Tryb pozakonkursowy obejmie:

  • Duże projekty, których koszt całkowity przekracza 25 mln euro – w przypadku projektów dotyczących środowiska naturalnego oraz projektów o wartości powyżej 50 mln euro – w przypadku innych dziedzin, zatwierdzane przez Komisję Europejską;
  • Projekty systemowe - polegające na dofinansowaniu realizacji przez poszczególne organy administracji publicznej i inne jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach dotyczących tych organów i jednostek lub wytycznych o których mowa w art.35, ust.3;
  • Projekty indywidualne – określone w programie operacyjnym, zgłaszane przez Beneficjentów imiennie wskazanych w programie operacyjnym;
  • Projekty Pomocy Technicznej

Pozostałe projekty będą wybierane w drodze konkursu.